Khi nào cần tròng đa tròng?

Lão thị: thay đổi tự nhiên của tuổi tác

Lão thị (presbyopia) là tình trạng mắt mất dần khả năng nhìn rõ ở gần. Theo Cleveland Clinic, nguyên nhân là thủy tinh thể trong mắt kém đàn hồi dần theo tuổi nên không còn đổi tiêu cự tốt như trước. Đây là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa, không phải bệnh.

Lão thị thường bắt đầu khoảng 40 tuổi và tăng dần đến khoảng giữa tuổi 60 thì ổn định. Năm 2015 thế giới có khoảng 1,8 tỷ người bị lão thị, dự kiến tăng lên 2,1 tỷ vào năm 2030.

Dấu hiệu nhận biết

Nếu có những dấu hiệu này, bạn nên đi đo mắt để biết chính xác độ cộng thêm (Add) cần cho nhìn gần.

• Phải cầm sách báo hoặc điện thoại xa ra mới đọc được.
• Nhìn mờ ở khoảng cách đọc bình thường.
• Cần nhiều ánh sáng hơn khi đọc.
• Nhức đầu hoặc mỏi mắt khi làm việc ở gần.

Các lựa chọn kính cho người lão thị

Có ba nhóm kính chính, mỗi nhóm hợp với một nhu cầu khác nhau.

• Kính đọc sách (đơn tròng nhìn gần): rẻ và dễ dùng, nhưng chỉ nhìn rõ ở gần, phải tháo ra khi nhìn xa.
• Kính hai tròng (bifocal) như Flat Top: có đường phân chia rõ giữa vùng nhìn xa và vùng đọc ở phía dưới. Vùng đọc rộng và rõ, nhưng hình ảnh bị nhảy khi chuyển mắt qua đường phân chia, và đường này nhìn thấy được từ bên ngoài.
• Kính đa tròng (progressive): độ chuyển dần từ xa đến gần, không có đường phân chia, nhìn rõ được cả khoảng trung gian như màn hình máy tính.

Tròng đa tròng được thiết kế ra sao?

Tròng đa tròng có ba vùng chính: vùng nhìn xa ở phía trên (lái xe, nhìn đường), vùng trung gian ở giữa (màn hình máy tính, bảng điều khiển) và vùng nhìn gần ở phía dưới (đọc sách, điện thoại). Độ thay đổi dần dần dọc theo một hành lang (corridor) nối vùng xa với vùng gần.

Để độ chuyển tiếp mượt như vậy, hai bên hành lang sẽ có các vùng rìa bị mờ hoặc méo nhẹ. Đây là đặc điểm vật lý của mọi tròng đa tròng, không phải lỗi sản xuất. Thiết kế càng tốt thì vùng nhìn rõ càng rộng và vùng méo càng ít.

Đa tròng thường và đa tròng Freeform (kỹ thuật số)

Với đa tròng đúc truyền thống, thiết kế đa tròng được đúc sẵn ở mặt trước của phôi tròng, còn độ của từng người được mài ở mặt sau. Chất lượng thiết kế bị giới hạn bởi khuôn đúc.

Với công nghệ Freeform (bề mặt kỹ thuật số), máy tiện mũi kim cương điều khiển bằng máy tính tạo cả thiết kế đa tròng lẫn độ kính trên mặt sau của tròng, theo hàng nghìn điểm được tối ưu riêng cho từng đơn kính. Theo tạp chí Eyecare Business, độ chính xác của bề mặt kỹ thuật số đạt khoảng 0,01 diop, so với khoảng 0,12 diop của cách mài truyền thống. Khi kết hợp thêm các số đo cá nhân như khoảng cách đồng tử từng mắt, chiều cao lắp tròng, độ nghiêng và độ cong gọng, tròng có thể được tối ưu theo đúng tư thế đeo, giúp mở rộng vùng nhìn rõ và giảm cảm giác chao đảo.

Hiểu các thông số trên đơn kính đa tròng

• ADD (độ cộng thêm): phần độ cộng vào để nhìn gần, thường tăng dần theo tuổi. Tròng ZINMY RX Progressive có Add từ +0.75 đến +3.50.
• Hành lang (corridor): chiều dài vùng chuyển tiếp từ điểm nhìn xa đến điểm nhìn gần. Tròng ZINMY Freesight dùng hành lang 11 mm. Hành lang cần đủ chỗ trong chiều cao của gọng, nên gọng quá thấp có thể làm mất một phần vùng đọc.
• Khoảng cách đồng tử (PD) và chiều cao lắp tròng: hai số đo quyết định tâm vùng nhìn xa và hành lang có nằm đúng trước mắt bạn hay không. Đo sai vài milimét cũng đủ khiến khó quen kính.

Làm quen với kính đa tròng

Theo WebMD, đa số người cần khoảng một đến hai tuần để quen kính đa tròng, một số người cần đến một tháng, và có người không thể quen được. Lúc đầu có thể thấy chóng mặt, buồn nôn nhẹ, méo ở vùng rìa hoặc cảm giác chao đảo khi quay đầu. Lắp kính không chính xác là một nguyên nhân phổ biến khiến người dùng không quen được.

• Chọn gọng phù hợp và để cửa hàng đo kỹ khoảng cách đồng tử, chiều cao lắp tròng.
• Đeo kính mới thường xuyên, không đổi qua lại với kính cũ.
• Quay đầu về phía vật muốn nhìn thay vì chỉ liếc mắt sang bên.
• Khi đọc, hạ mắt xuống nhìn qua phần dưới của tròng.
• Cẩn thận khi xuống cầu thang trong những ngày đầu, vì phần dưới của tròng là vùng nhìn gần.
• Nếu dùng máy tính nhiều giờ liền, có thể cân nhắc thêm một cặp kính chuyên cho văn phòng.

Đa tròng hay hai tròng: chọn thế nào?

• Chọn đa tròng nếu bạn cần nhìn rõ ở cả ba khoảng cách, làm việc với máy tính và muốn kính trông như kính thường.
• Chọn hai tròng Flat Top nếu bạn chủ yếu cần nhìn xa và đọc, muốn vùng đọc rộng, hoặc đã thử đa tròng mà không quen.
• Chọn kính đọc riêng nếu bạn không cận, không viễn khi nhìn xa và chỉ cần nhìn gần trong thời gian ngắn.
• Nếu ngồi máy tính nhiều giờ, hãy hỏi về kính chuyên cho văn phòng (office progressive), loại ưu tiên vùng trung gian và vùng gần.

Trong danh mục HOGA và ZINMY

• HOGA 1.56 Progressive (HC, SHMC) và 1.56 Progressive Photo Grey, Photo Brown.
• HOGA 1.56 Progressive Blue Cut Free Form SHMC.
• HOGA 1.56 Flat Top: hai tròng với nhiều phiên bản.
• ZINMY Freesight: đa tròng kỹ thuật số Freeform, hành lang 11 mm, có bản đổi màu và bản Duramax hạn chế vỡ.
• ZINMY RX Progressive Freeform: đặt theo đơn, Add từ +0.75 đến +3.50.

Câu hỏi thường gặp

• Lần đầu đeo đa tròng ở tuổi 50, 60 có quen được không? Đa số người quen được sau một đến hai tuần. Nếu sau khoảng một tháng vẫn khó chịu, hãy quay lại cửa hàng để kiểm tra số đo và vị trí lắp tròng trước khi kết luận là không hợp.
• Vì sao nhìn sang hai bên bị méo? Đó là vùng rìa của tròng đa tròng, tồn tại ở mọi thiết kế. Quay đầu về phía vật muốn nhìn sẽ giúp bạn nhìn qua vùng rõ nét ở giữa.
• Có tròng đa tròng đổi màu hoặc lọc ánh sáng xanh không? Có, ví dụ HOGA Progressive Photo Grey, Photo Brown, Progressive Blue Cut Free Form và ZINMY Freesight Sun Active.
• Khi độ cộng thay đổi thì sao? Độ cộng thường tăng dần theo tuổi cho tới khoảng giữa tuổi 60, nên bạn cần đo mắt định kỳ và thay tròng khi độ thay đổi.