Lớp phủ · 6 phút đọc

Lớp phủ siêu kỵ nước giúp gì?

Lớp phủ Super Hydrophobic khiến nước, dầu và vân tay khó bám, tròng dễ lau hơn. Bài này giải thích các lớp phủ trên một chiếc tròng và cách giữ chúng bền lâu.

Một chiếc tròng có nhiều lớp

Bên ngoài trông như một miếng nhựa trong suốt, nhưng tròng kính hiện đại thường có nhiều lớp phủ, mỗi lớp một nhiệm vụ:

Lớp phủ cứng (Hard Coat): tăng khả năng chống trầy cho bề mặt nhựa.
Lớp chống phản xạ (Anti-Reflective, AR): gồm nhiều lớp oxit kim loại siêu mỏng ở cả hai mặt tròng.
Lớp ngoài cùng kỵ nước, kỵ dầu (hydrophobic, oleophobic): giúp nước và dầu khó bám, tròng dễ lau.

Các ký hiệu HC, HMC, SHMC

Trên bao tròng ở Việt Nam thường gặp ba ký hiệu: HC (Hard Coat, phủ cứng), HMC (Hard Multi Coat, phủ cứng và đa lớp chống phản xạ) và SHMC (Super Hydrophobic Multi Coat, có thêm lớp siêu kỵ nước ở ngoài cùng). HOGA gọi tròng HC là tròng tráng cứng và tròng SHMC là tròng phủ siêu váng, siêu trơn.

Cách đặt tên có thể khác nhau giữa các hãng, nên khi chọn hãy hỏi cửa hàng tròng có những lớp phủ nào.

Lớp chống phản xạ hoạt động thế nào?

Tròng tiêu chuẩn không phủ phản xạ khoảng 8% ánh sáng, tức khoảng 4% ở mỗi mặt. Ánh phản xạ này gây lóa, tạo bóng sáng trên tròng khi chụp ảnh, và làm hình ảnh kém tương phản khi lái xe ban đêm. Vật liệu chiết suất cao còn phản xạ nhiều hơn.

Lớp chống phản xạ gồm nhiều lớp mỏng, mỗi lớp được tính toán độ dày để triệt tiêu phản xạ ở những bước sóng nhất định bằng hiện tượng giao thoa. Nhờ đó, tròng có lớp phủ tốt cho tới khoảng 99% ánh sáng đi qua.

Siêu kỵ nước nghĩa là gì?

Độ kỵ nước được đo bằng góc tiếp xúc: góc giữa bề mặt và mép của một giọt nước đặt lên đó. Trên bề mặt thường, giọt nước bè ra và bám chặt, góc tiếp xúc nhỏ. Trên bề mặt kỵ nước, giọt nước co tròn lại như hạt và dễ lăn đi, góc tiếp xúc lớn.

Để dễ hình dung, Zeiss công bố lớp phủ LotuTec trên ống nhòm của họ có góc tiếp xúc trên 110°, trong khi bề mặt không có lớp này chỉ đạt tối đa khoảng 95°. Con số cụ thể của từng loại tròng kính khác nhau tùy hãng, nhưng nguyên lý giống nhau: góc càng lớn thì nước càng khó bám.

Lợi ích thực tế: giọt mưa lăn đi nhanh và ít để lại vệt, dầu da và vân tay khó bám, bụi bẩn dễ lau sạch. Vì tròng sạch hơn và ít phải chà, bề mặt cũng ít bị trầy do lau.

Ai được lợi nhiều nhất từ lớp phủ đa lớp?

Người lái xe ban đêm: ít phản xạ hơn đồng nghĩa với ít bóng đèn chói và hình ảnh rõ hơn.
Người đeo tròng chiết suất cao: vật liệu này phản xạ nhiều hơn tròng thường, nên lớp chống phản xạ gần như là bắt buộc.
Người hay ra ngoài trời mưa, đi xe máy: lớp kỵ nước giúp giọt mưa trôi nhanh hơn.
Người làm việc với màn hình và đèn: ít ánh phản chiếu trên mặt tròng giúp nhìn dễ chịu hơn.
Người hay chụp ảnh, gọi video: ít bóng sáng trên tròng nên người khác nhìn thấy mắt bạn rõ hơn.

Hiểu đúng: kỵ nước không phải là chống mờ hơi

Kính bị mờ hơi khi không khí ấm và ẩm gặp bề mặt tròng lạnh hơn, hơi nước ngưng tụ thành vô số giọt li ti làm tán xạ ánh sáng. Lớp phủ chống mờ hơi chuyên dụng thường làm theo hướng ngược lại: chúng ưa nước (hydrophilic), khiến hơi ẩm trải thành một màng mỏng trong suốt thay vì đọng thành giọt. Vì vậy lớp siêu kỵ nước không được thiết kế để chống mờ hơi.

Theo Warby Parker, không có lớp phủ nào ngăn mờ hơi hoàn toàn khi độ ẩm cao, nhiệt độ thay đổi đột ngột hoặc khẩu trang không kín. Đeo khẩu trang vừa khít sống mũi và chọn gọng có ve mũi giúp giảm hơi thở bốc lên tròng.

Các loại lớp phủ khác bạn có thể gặp

Lớp phủ lọc ánh sáng xanh: nhiều tròng Blue Cut dùng lớp phủ phản xạ một phần ánh sáng xanh, nên mặt tròng có ánh xanh hoặc tím.
Lớp phủ chống mờ hơi: thường ưa nước, giúp hơi ẩm trải thành màng mỏng thay vì đọng giọt.
Lớp tráng gương: dùng cho tròng mát, phản chiếu như mặt gương. Ví dụ, tròng đặt ZINMY RX có tùy chọn tròng mát phủ gương bạc, xanh hoặc vàng ở một số chiết suất.
Lớp đổi màu dạng phủ: một số tròng đổi màu đặt chất đổi màu trong lớp phủ trên bề mặt, như công nghệ phủ Spin của HOGA 1.61 Photo Gray Blue Cut.

Cách giữ lớp phủ bền lâu

Rửa tròng bằng dung dịch vệ sinh kính, hoặc một giọt nước rửa chén pha với nước ấm.
Lau khô bằng khăn microfiber sạch.
Không dùng khăn giấy, giấy vệ sinh hay nước lau kính gia dụng vì có thể làm trầy hoặc hỏng lớp phủ.
Không lau khô khi tròng còn dính cát bụi; hãy rửa trôi trước.
Cất kính vào hộp khi không đeo, không úp mặt tròng xuống bàn.

Lớp phủ có bền mãi không?

Lớp phủ là những lớp rất mỏng trên bề mặt, nên vẫn có thể trầy khi lau bằng vật liệu thô, cọ xát với cát bụi hoặc va chạm với vật cứng. Lớp kỵ nước ngoài cùng cũng có thể giảm hiệu quả dần theo thời gian sử dụng và cách vệ sinh. Khi thấy nước không còn đọng thành giọt tròn, tròng nhanh bám bẩn hoặc xuất hiện vết xước làm nhìn mờ, đó là lúc nên kiểm tra tròng tại cửa hàng.

Lớp phủ không thể phủ lại tại nhà; nếu lớp phủ đã hỏng, thường phải thay tròng mới.

Trong danh mục HOGA và ZINMY

Các dòng HOGA SHMC (như 1.56/1.61/1.67 Blue Cut UV420 SHMC, 1.56 Flex SHMC) và toàn bộ tròng ZINMY đều có lớp phủ Super Hydrophobic. ZINMY nêu các công dụng của lớp phủ này: hạn chế trầy, chống chói, siêu trượt nước, khó bám bẩn và dễ lau chùi.